مهر و مهرگان

مژده اى دوستان مهرگانست

مهر با هر كسى مهربانست

مهر روز و مه فرخِ مهر

جشنِ فرخنده مهرگانست

گرمى و پاكى و شادى از اوست

فر و شي. دش كران تا كرانست

در دل گرم هر ذره از مهر

يك جهان شورِ هستى نهانست

نور بخشد به گيتى و مينو

شوربخش زمين و زمانست

مايه زندگانى و هستى

اين جهان چون تن و او روانست

اين نگهدار پيمان نمادش

حلقه مهر خورشيد سانست

بهر هر همسرى حلقه مهر

برتر از گوهر شايگانست

زين سبب حلقه مهرورزى

زيب دست همه همسرانست

تا دو همسر به هم مهر ورزند

در گسستن شكست و زيانست

مهر از آغاز بنيادِ هستى

پيك دلها و پيوند جانست

مهر ورزيدن و شاد بودن

خوى ديرينِ ايرانيانست

آفرين خدا باد بر مهر

مهر آيينِ پيرِ مغانست

هفت گام است در مكتب مهر

كز تعاليم مهرى نشانست

برترين حد پالايش روح

قبله‌گاه همه عارفانست

مهر، اى نوربخشِ مسيحا

شور جانت در اين كاروانست

دين عيسا ز تو مايه بگرفت

از فروغ تو پرتو فشانست

آن همه سنت و رسم و آيين

از تو در تار و پودش نهانست

مايه هاى تو جانمايه اش شد

جذبه و شور و حالش از آنست

خفته رازى به مهرابه هايت

كز بيانش سخن ناتوانست

چون و چندش نگنجد به گفتار

زانكه برتر ز شرح و بيانست

نور و نيرو و شيدايى و شور

عشق و عرفان و تاب و توانست

توران بهرامي

زشت و زیبا

نه میشه باورت کنم

نه میشه از تو رد بشم

نه میشه خوبه من بشی

نه میشه با تو بد بشم

نه دل دارم که بشکنی

نه جون دارم فدات کنم

نه پایه موندنه منی

نه میتونم رهات کنم

نه میتونه تو خلوتش دلم صدا کنه تورو

نه میتونم بگم بمون.. نه میتونم بگم برو

کجا برم که عطره تو نپیچه تو یه لحظه هام

قصمو از کجا بگم که پا نگیری تو صدام

چه جوری از تو بگذرم تویی که معنی‌ه منی

تویی که از منی اگر تیشه به ریشه میزنی

نه ساده‌ای نه خط خطی

نه دشمنی نه همنفس

نه با تو جایه موندنه

نه مونده راهه پیشو پس

نمیشه با تو باشمو

 اسیره دست غم نشم

فقط میخوام با خواستنت  

تا هستم از تو کم نشم

اهورا ايمان

موسی و شبان


ديد موسي يك شباني را براه                     كو همي‌گفت اي گزيننده اله  

تو كجايي تا شوم من چاكرت                     چارقت دوزم كنم شانه سرت  

جامه‌ات شويم شپشهاات كشم                 شير پيشت آورم اي محتشم  
 
دستكت بوسم بمالم پايكت                       وقت خواب آيد بروبم جايكت  
 
اي فداي تو همه بزهاي من                        اي بيادت هيهي و هيهاي من  
 
اين نمط بيهوده مي‌گفت آن شبان               گفت موسي با كي است اين اي فلان  
 
گفت با آنكس كه ما را آفريد                         اين زمين و چرخ ازو آمد پديد  
 
گفت موسي هاي بس مدبر شدي              خود مسلمان ناشده كافر شدي  
 
اين چه ژاژست اين چه كفرست و فشار        پنبه‌اي اندر دهان خود فشار  
 
گند كفر تو جهان را گنده كرد                        كفر تو ديباي دين را ژنده كرد  
 
چارق و پاتابه لايق مر تراست                       آفتابي را چنينها كي رواست  
 
گر نبندي زين سخن تو حلق را                     آتشي آيد بسوزد خلق را  
 
آتشي گر نامدست اين دود چيست               جان سيه گشته روان مردود چيست  
 
گر همي‌داني كه يزدان داورست                    ژاژ و گستاخي ترا چون باورست  
 
دوستي بي‌خرد خود دشمنيست                  حق تعالي زين چنين خدمت غنيست  
 
با كي مي‌گويي تو اين با عم و خال                جسم و حاجت در صفات ذوالجلال  
 
شير او نوشد كه در نشو و نماست                چارق او پوشد كه او محتاج پاست  
 
ور براي بنده‌شست اين گفت تو                     آنك حق گفت او منست و من خود او  
 
آنك گفت اني مرضت لم تعد                          من شدم رنجور او تنها نشد  
 
آنك بي يسمع و بي يبصر شده‌ست                در حق آن بنده اين هم بيهده‌ست  
 
بي ادب گفتن سخن با خاص حق                   دل بميراند سيه دارد ورق  
 
گر تو مردي را بخواني فاطمه                          گرچه يك جنس‌اند مرد و زن همه  
 
قصد خون تو كند تا ممكنست                         گرچه خوش‌خو و حليم و ساكنست  
 
فاطمه مدحست در حق زنان                          مرد را گويي بود زخم سنان  
 
دست و پا در حق ما استايش است                 در حق پاكي حق آلايش است  
 
لم يلد لم يولد او را لايق است                         والد و مولود را او خالق است  
 
هرچه جسم آمد ولادت وصف اوست                 هرچه مولودست او زين سوي جوست  
 
زانك از كون و فساد است و مهين                     حادثست و محدثي خواهد يقين  
 
گفت اي موسي دهانم دوختي                         وز پشيماني تو جانم سوختي  
 
جامه را بدريد و آهي كرد تفت                           سر نهاد اندر بياباني و رفت

 

وحي آمد سوي موسي از خدا                         بنده ما را ز ما كردي جدا  
 
تو براي وصل كردن آمدي                                 يا براي فصل كردن آمدي  
 
تا تواني پا منه اندر فراق                                 ابغض الاشياء عندي الطلاق  
 
هر كسي را سيرتي بنهاده‌ام                          هر كسي را اصطلاحي داده‌ام  
 
در حق او مدح و در حق تو ذم                          در حق او شهد و در حق تو سم  
 
ما بري از پاك و ناپاكي همه                             از گرانجاني و چالاكي همه  
 
من نكردم امر تا سودي كنم                            بلك تا بر بندگان جودي كنم  
 
هندوان را اصطلاح هند مدح                             سنديان را اصطلاح سند مدح  
 
من نگردم پاك از تسبيحشان                           پاك هم ايشان شوند و درفشان  
 
ما زبان را ننگريم و قال را                                 ما روان را بنگريم و حال را  
 
ناظر قلبيم اگر خاشع بود                                 گرچه گفت لفظ ناخاضع رود  
 
زانك دل جوهر بود گفتن عرض                          پس طفيل آمد عرض جوهر غرض  
 
چند ازين الفاظ و اضمار و مجاز                          سوز خواهم سوز با آن سوز ساز  
 
آتشي از عشق در جان بر فروز                         سر بسر فكر و عبارت را بسوز  
 
موسيا آداب‌دانان ديگرند                                   سوخته جان و روانان ديگرند  
 
عاشقان را هر نفس سوزيدنيست                     بر ده ويران خراج و عشر نيست  
 
گر خطا گويد ورا خاطي مگو                               گر بود پر خون شهيد او را مشو  
 
خون شهيدان را ز آب اوليترست                         اين خطا را صد صواب اوليترست  
 
در درون كعبه رسم قبله نيست                          چه غم از غواص را پاچيله نيست  
 
تو ز سرمستان قلاوزي مجو                               جامه‌چاكان را چه فرمايي رفو  
 
ملت عشق از همه دينها جداست                       عاشقان را ملت و مرهب خداست  
 
لعل را گر مهر نبود باك نيست                             عشق در درياي غم غمناك نيست  

مولانا

 

آيه‌هاي زميني

آنگاه

خورشيد سرد شد

و بركت از زمين ها رفت

و سبزه ها به صحراها خشكيدند

و ماهيان به درياها خشكيدند

و خاك مردگانش را

زان پس به خود نپذيرفت

شب در تمام پنجره هاي پريده رنگ

مانند يك تصور مشكوك

پيوسته در تراكم و طغيان بود

و راه ها ادامة خود را

در تيرگي رها كردند

ديگر كسي به عشق نينديشيد

ديگر كسي به فتح نينديشيد

و هيچكس

ديگر به هيچ چيز نينديشيد

در غارهاي تنهائي

بيهودگي به دنيا آمد

خون بوي بنگ و افيون مي داد

زن هاي باردار

نوزادهاي بي سر زائيدند

و گاهواره ها از شرم

به گورها پناه آوردند

چه روزگار تلخ و سياهي

نان، نيروي شگفت رسالت را

مغلوب كرده بود

پيغمبران گرسنه و مفلوك

از وعده گاه هاي الهي گريختند

و بره هاي گمشدة عيسي

ديگر صداي هي هي چوپاني را

در بهت دشت ها نشنيدند

در ديدگان آينه ها گوئي

حركات و رنگ ها و تصاوير

وارونه منعكس مي گشت

و بر فراز سر دلقكان پست

و چهرة وقيح فواحش

يك هالة مقدس نوراني

مانند چتر مشتعلي مي سوخت

مرداب هاي الكل

با آن بخارهاي گس مسموم

انبوه بي تحرك روشنفكران را

به ژرفناي خويش كشيدند

و موش هاي موذي

اوراق زرنگار كتب را

در گنجه هاي كهنه جويدند

خورشيد مرده بود

خورشيد مرده بود و فردا

در ذهن كودكان

مفهوم گنگ گمشده اي داشت

آن ها غرابت اين لفظ كهنه را

در مشق هاي خود

با لكة درشت سياهي

تصوير مي نمودند

مردم،

گروه ساقط مردم

دلمرده و تكيده و مبهوت

در زير بار شوم جسدهاشان

از غربتي به غربت ديگر مي رفتند

و ميل دردناك جنايت

در دست هايشان متورم مي شد

گاهي جرقه اي، جرقة ناچيزي

اين اجتماع ساكت بي جان را

يكباره از درون متلاشي مي كرد

آن ها به هم هجوم مي آوردند

مردان گلوي يكديگر را

با كارد مي دريدند

و در ميان بستري از خون

با دختران نابالغ

همخوابه مي شدند

آن ها غريق وحشت خود بودند

و حس ترسناك گنهكاري

ارواح كور و كودنشان را

مفلوج كرده بود

پيوسته در مراسم اعدام

وقتي طناب دار

چشمان پر تشنج محكومي را

از كاسه با فشار به بيرون مي ريخت

آن ها به خود فرو مي رفتند

و از تصور شهوتناكي

اعصاب پير خسته شان تير مي كشيد

اما هميشه در حواشي ميدان ها

اين جانيان كوچك را مي ديدي

كه ايستاده اند

و خيره گشته اند

به ريزش مداوم فواره هاي آب

شايد هنوز هم

در پشت چشم هاي له شده، در عمق انجماد

يك چيز نيم زندة مغشوش

بر جاي مانده بود

كه در تلاش بي رمقش مي خواست

ايمان بياورد به پاكي آواز آب ها

شايد، ولي چه خالي بي پاياني

خورشيد مرده بود

و هيچكس نمي دانست

كه نام آن كبوتر غمگين

كز قلب ها گريخته، ايمانست

آه، اي صداي زنداني

آيا شكوه يأس تو هرگز

از هيچ سوي اين شب منفور

نقبي بسوي نور نخواهد زد؟

آه، اي صداي زنداني

اي آخرين صداي صداها . . .

فروغ فرخزاد

عروسک کوکی

بيش از اينها، آه، آري
بيش از اينها مي‌توان خاموش ماند
مي‌توان ساعات طولاني
با نگاهي چون نگاه مردگان، ثابت
خيره شد در دود يك سيگار
خيره شد در شكل يك فنجان
در گلي بي‌رنگ، بر قالي
در خطي موهوم، بر ديوار
مي‌توان با پنجه‌هاي خشك
پرده را يكسو كشيد و ديد
در ميان كوجه باران تند مي‌بارد
كودكي با بادبادك‌هاي رنگينش
ايستاده زير يك تاقي
گاري فرسوده‌اي ميدان خالي را
با شتابي پر هياهو ترك مي‌گويد
مي‌توان بر جاي باقي ماند
در كنار پرده، اما كور، اما كر
مي‌توان فرياد زد
با صدائي سخت كاذب، سخت بيگانه
«دوست مي‌دارم»
مي‌توان در بازوان چيرة يك مرد
ماده‌اي زيبا و سالم بود
با تني چون سفرة چرمين
با دو پستان درشت سخت
مي‌توان در بستر يك مست، يك ديوانه، يك ولگرد
عصمت يك عشق را آلود
مي‌توان با زيركي تحقير كرد
هر معماي شگفتي را
مي‌توان تنها به حل جدولي پرداخت
مي‌توان تنها به كشف پاسخي بيهوده دل خوش ساخت
پاسخي بيهوده، آري پنج يا شش حرف
مي‌توان يك عمر زانو زد
با سري افكنده، در پاي ضريحي سرد
مي‌توان در گور مجهولي خدا را ديد
مي‌توان با سكه‌اي ناچيز ايمان يافت
مي‌توان در حجره‌هاي مسجدي پوسيد
چون زيارتنامه خواني پير
مي‌توان چون صفر در تفريق و جمع و ضرب
حاصلي پيوسته يكسان داشت
مي‌توان چشم ترا در پيلة قهرش
دكمة بي‌رنگ كفش كهنه‌اي پنداشت
مي‌توان چون آب در گودال خود خشكيد
مي‌توان زيبائي يك لحظه را با شرم
مثل يك عكس سياه مضحك فوري
در ته صندوق مخفي كرد
مي‌توان در قاب خالي ماندة يك روز
نقش يك محكوم، يا مغلوب، يا مصلوب را آويخت
مي‌توان با صورتك‌ها رخنة ديوار را پوشاند
مي‌توان با نقش‌هائي پوچ‌تر آميخت
مي‌توان همچون عروسك‌هاي كوكي بود
با دو چشم شيشه‌اي دنياي خود را ديد
مي‌توان در جعبه‌اي ماهوت
با تني انباشته از كاه
سال‌ها در لابلاي تور و پولك خفت
مي‌توان با هر فشار هرزة دستي
بي‌سبب فرياد كرد و گفت:
«آه، من بسيار خوشبختم»

فروغ فرخزاد

ساغر هستی

ساقيا در ساغر هستي، شراب ناب نيست

وآنچه در جام شفق بيني، به جز خوناب نيست

زندگي خوشتر بود در پرده وهم و خيال

صبح روشن را صفاي سايه مهتاب نيست

شب ز آه آتشين، يك دم نياسايم چو شمع

در ميان آتش سوزنده، جاي خواب نيست

مردم چشمم فرومانده است در درياي اشك

مور را پاي رهايي، از دل گرداب نيست

خاطر دانا، ز طوفان حوادث فارغ است

كوه گردون ساي را، انديشه از سيلاب نيست

كا به آن گل، از وفاي خويشتن دل بسته‌ايم

ورنه اين صحرا، تهي از لاله سيراب نيست

آنچه ناياب است در عالم، وفا و مهر ماست

ورنه در گلزار هستي، سرو و گل ناياب نيست

گر ترا با ما تعلق نيست، ما را شوق هست

ور تو را بي ما صبوري هست، ما را تاب نيست

گفتي اندر خواب بيني، بعد از اين روي مرا

ماه من، در چشم عاشق آب هست و خواب نيست

جلوه صبح و شكر خند گل و آواي چنگ

دلگشا باشد، ولي چون صحبت احباب نيست

جاي آسايش چه مي جويي رهي، در ملك عشق

موج را آسودگي در بحر بي‌پاياب نيست

رهي معيري

درد واره‌ها

دردهاي من جامه نيستند

تا ز تن در آورم

جامه و چكامه نيستند

تا به رشته‌ي سخن در آورم

نعره نيستند

تا ز ناي جان بر آورم

دردهاي من نگفتني

دردهاي من نهفتني است

دردهاي من

گرچه مثل دردهاي مردم زمانه نيست

درد مردم زمانه است

مردمي كه چين پوستشان

مردمي كه رنگ روي آستينشان

مردمي كه نام‌هايشان

جلد كهنه‌ي شناسنامه‌هايشان

درد مي‌كند

انحناي روح من

شانه‌هاي خسته‌ي غرور من

تكيه‌گاه بي پناهي دلم شكسته است

كتف گريه‌هاي بي بهانه‌ام

بازوان حس شاعرانه‌ام

زخم خورده است

دردهاي پوستي كجا؟

درد دوستي كجا؟

اين سماجت عجيب

پافشاري شگفت دردهاست

دردهاي آشنا

دردهاي بومي غريب

دردهاي خانگي

دردهاي كهنه‌ي لجوج

اولين قلم

حرف حرف درد را

در دلم نوشته است

دست سرنوشت

خون درد را

با گلم سرشته است

پس چگونه سرنوشت ناگزير خويش را رها كنم؟

درد

رنگ و بوي غنچه ي دل است

پس چگو نه من

رنگ و بوي غنچه را ز برگهاي تو به توي آن جدا كنم؟

دفتر مرا

دست درد مي‌زند ورق

شعر تازه‌ي مرا

درد گفته است

درد هم شنفته است

پس در اين ميانه من

از چه حرف مي‌زنم؟

درد حرف نيست

درد نام ديگر من است

من چگونه خويش را صدا كنم...؟

قيصر امين‌پور

مرگ روز

مي‌رفت آفتاب و به دنبال مي‌كشيد

دامن ز دست كشته خود روز نيمه جان

خونين فتاده روز از آن تيغ خون فشان

در خاك مي‌تپيد و پي يار مي‌خزيد

خنديد آفتاب كه: اين اشك و آه چيست؟

خوش باش روز غمزده هنگام رفتن است

چون من بخند خرم و خوش اين چه شيوناست؟

ما هر دو مي‌رويم دگر جاي شكوه نيست

ناليد روز خسته كه : اي پادشاه نور

شادي از آن توست نه از آن من : بلي

ما هر دو مي‌رويم ازين رهگذر ولي

تو مي‌روي به حجله و من مي‌روم به گور

امير  هوشنگ سايه

مهتاب

ما نقد عافيت، به مي ناب داده‌ايم

خار و خس وجود، به سيلاب داده‌ايم

رخسار يار، گونه آتش از آن گرفت

كاين لاله را، ز خون جگر آب داده‌ايم

آن شعله‌ايم، كز نفس گرم سينه سوز

گرمي بآفتاب جهانتاب داده‌ايم

در جستجوي اهل دلي، عمر ما گذشت

جان در هواي گوهر ناياب داده‌ايم

كامي نبرده‌ايم از أن سيمتن، رهي

از دور بوسه بر رخ مهتاب داده‌ايم

رهي معيري